منوی اصلی
جنگها و تاریخ
  • پنجشنبه 20 شهریور 1393 01:53 ق.ظ نظرات ()

     

    زمان وقوع : دهه های 1380 و 1390 میلادی

    مکان وقوع : کوهستان های قفقاز ، ترکستان ، اروپای شرقی

    نتیجه : پیروزی امیر تیمور

    متخاصمین

    اردوی طلایی

    تیموریان

    فرماندهان

    توقتمیش خان

    تیمور لنگ

    استعداد

    نامشخص

    نامشخص

    تلفات

    نامشخص

    نامشخص

     

    طی دهه های 1380 و 1390 میلادی ، میان توقتمیش خان ، خان اردوی طلایی ، و فاتح بزرگ ناحیه فرارود ، امیر تیمور گورگانی ، جنگ درگرفت . کوهستان های قفقاز ، اروپای شرقی و ترکستان به میدان  جنگ میان دو رقیب تبدیل شد . درگیری میان این دو فرمانروا  نقش عمده ای در زوال تسلط مغولان بر امیرنشین های روس داشت .

    پیش زمینه

    در اواخر دهه 1370 و ابتدای دهه 1380 میلادی ، تیمور در منازعه قدرت میان توقتمیش و عمویش اوروس خان ، برای رهبری اردوی سفید به توقتمیش یاری رساند . توقتمیش پس از وحدت دادن دوباره اردوی سفید و اردوی آبی ، با تشکیل اردوی طلایی ، حملات گسترده خود به امیرنشین های روس را در سال های 1381 و 1382 آغاز کرد و توانست بار دیگر برتری قدرت ترکی-مغولی ( تاتار ) را در روسیه که پس از شکست در نبرد کولیکوو تضعیف شده بود برقرار کند. اردوی طلایی که طی دهه های 1360 و 1370 به دلیل هرج و مرج داخلی تضعیف شده بود بار دیگر به عنوان یک قدرت بزرگ منطقه ای ظاهر شد و دوک نشین لیتوانی  را که در آن زمان قدرت برتر اروپای شرقی به حساب می آمد در پولتاوا  و در  حدود سال 1383 شکست داد. اما توقتمیش  انگیزه هایی برای گسترش قلمروش به ایران و آسیای میانه نیز داشت و همین باعث شد با متحد قدیمی اش ، تیمور ، وارد جنگ شود .

     

    تحرکات تیمور ، 1391 و 1392  میلادی

    جنگ

    پس از مرگ ابوسعید، آخرین فرمانروای ایلخانی در سال 1335 ، در ایران یک خلا قدرت ایجاد شد . آسیب پذیری نظامی سرزمین های ایرانی سبب شد از سرزمین های همسایه حملات متعددی به داخل ایران شروع شود . تیمور در سال 1383 فتح ایران را آغاز کرد. در سال 1385 هرات ، خراسان و سراسر مناطق شرقی ایران به دست تیمور افتاد. در همین زمان توقتمیش نیز به آذربایجان و شمال غرب ایران لشکر کشید. با غارت شهر بزرگ تبریز، سرمایه های فراوانی نصیب توقتمیش شد .

    جنگ میان تیمور و توقتمیش  بین سال های 1389 و 1391 شروع شد. تیمور توانست قوای توقتمیش را در نبرد رودخانه کوندورچا که در 18 ژوئن 1391 رخ داد شکست دهد . با وجود این شکست ، توقتمیش توانست  قوای خود را بازیابد و در بهار 1395 باز هم منطقه شیروان قفقاز را که در قلمرو تیمور بود مورد حمله قرار داد. تیمور ضمن انجام ضد حمله، با پس گرفتن شیروان به قلمرو اردوی طلایی یورش برد .

    طی نبرد رودخانه ترک در 15 آوریل 1395 ، سپاهیان تیموری قوای توقتمیش را قاطعانه در هم شکستند. به دنبال این پیروزی، شهرهای عمده  قلمرو اردوی طلایی از جمله  سارای، اوکک ، مجار و آزاق ( آزوف امروزی) توسط تیمور غارت شدند و شهر آستراخان نیز به آتش کشیده شد .

     

    File:Timur Golden Horde campaign.jpg

    تحرکات تیمور ، 1392 تا 1396


    عواقب

    پس از شکست در نبرد رودخانه ترک ، توقتمیش موقعیت خود را از دست داد و ادیگو ،از رقیبان دیرین او، به فرمانروایی اردوی طلایی دست یافت . توقتمیش به استپ های اوکراین گریخت  و از ویتاوتاس ، گراند دوک لیتوانی تقتضای کمک کرد. نیروی متحد ویتاوتاس و توقتمیش  در سال 1399 و طی نبرد رودخانه وورسکلا  از نیروهای تحت فرمان ادیگو و تیمور قتلغ ، سرداران امیرتیمور، شکست خورد و منهدم شد .

    توقتمیش در حوالی سال 1406 در سیبری توسط مردان ادیگو به قتل رسید . خود ادیگو هم 13 سال بعد توسط یکی از پسران توقتمیش کشته شد . اردوی طلایی هیچ گاه از عواقب این جنگ رهایی نیافت . در اواسط قرن 15 میلادی ، اردوی طلایی به قلمروهای کوچکتری تقسیم شد : خان نشین قازان ، خان نشین قاسم ، اردوی نوگای ، خان نشین کریمه و خان نشین آستراخان. قدرت مردمان ترکی- مغولی در روسیه تضعیف شد و در سال 1480  ( یوغ تاتار ) ، که یادگار فتح خونین روسیه توسط مغولان بود در (مواجهه بزرگ رودخانه اوگرا) به طور حقیقی در هم شکسته شد . آخرین بقایای اردوی طلایی در سال 1502  به دست نیروهای خان نشین کریمه  نابود شد و خان نشین هایی که از تجزیه اردوی طلایی ایجاد شده بودند طی دوره زمانی 1550 میلادی و ابتدای قرن 17 میلادی به قلمرو روسیه موسکوویایی ضمیمه شدند. خانات کریمه در این میان استثنا بود و تحت حمایت عثمانیان تا سال 1783  به بقایش ادامه داد .

     


    امیر تیمور سپاهیان قبچاقی توقتمیش خان را شکست می دهد

     

    منبع : http://en.wikipedia.org/wiki/Tokhtamysh%E2%80%93Timur_war

     ترجمه : شاهو صالح

     

    آخرین ویرایش: چهارشنبه 19 شهریور 1393 10:43 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
  • پنجشنبه 19 بهمن 1391 07:11 ق.ظ نظرات ()


    در طول تاریخ بارها اتفاق افتاده است که کشورها،امرا و یا پادشاهان برای افزایش حوزه نفوذ خود بر علیه یک کشور یا پادشاهی دیگر متحد شوند. بسیار اتفاق می افتاد که این اتحادها بر اساس عقاید دینی و مذهبی و بر علیه ادیان و مذاهب دیگر باشد. از جمله  معروف ترین این اتحادها می توان اتحاد کشورهای مسیحی اروپا در جنگهای صلیبی بر علیه مسلمانان را نام برد. شاید بتوان این گونه اتحادها را با تسامح اتحاد مقدس نام نهاد.

    اما گاهی هم دو قدرت (یا دو کشور) که هیچ وجه تشابهی باهم ندارند تنها به خاطر منافع مادی یا سیاسی به یکدیگر دست اتحاد می داند. نمونه ای از این اتحادها را در طی تقسیم کردن لهستان بین هیتلر و استالین مطالعه کردیم. نمونه ی دیگری از این اتحادها را باز می توان در طی همان جنگهای صلیبی و کوشش مسیحیان اروپایی در نزدیک شدن به مغولها بر علیه مسلمانان دید. بد ندیدم که این گونه اتحادها را اتحاد نامقدس بنامم.


    یک نمونه ی کمتر شناخته شده از این گونه اتحادهای نامقدس روابط دوستانه بین امیرتیمور گورکانی (ملقب به تیمور لنگ) و پادشاهان اروپا بر علیه دولت مسلمان عثمانی است. اگر چه تیمور به خود لقب غازی (یعنی کسی که به جنگ با کفار می رود) داده بود اما در حقیقت روابط خوبی با شاهان اروپا داشت و تقریبا تمام عملیات نظامی خود را بر علیه مسلمانان انجام داد و کمتر زمانی را صرف جنگ با کفار کرد.

    زمانی که تیمور شروع به کشورگشایی کرد عثمانی یکی از بزرگترین قدرتهای مسلمان بود و فشار نیروهای نظامی عثمانی کشورهای اروپایی را به ستوه آورده بود. کاملا آشکار بود که قدرت رو به رشد تیمور به هر حال با عثمانی اصطکاک پیدا خواهد کرد و از همین روی تیمور برای ضعیف کردن عثمانی دست دوستی به سوی اروپاییان دراز کرد.

    یکسال پس از بازگشت تیمور از هندوستان در سال 1399 م وی توانست حلب و دمشق را نیز فتح کند. در سال 1402 بایزید اول ،سلطان عثمانی، ناچار شد تا با تیمور در نزدیکی آنکارا مصاف دهد.

    زمانی که سپاه تیمور به آنکارا رسید دو سفیر از اسپانیا در اردوی تاتار حضور داشتند. نام این دو نفر پلایو ی سوتومایوری و فرناندو ی پلازولوسی بود. انگیزه تیمور در محاصره کردن عثمانی و ممالیک مصر شبیه به اتحادی بود که یک قرن قبل بین مغولها و فرانسه بسته شد.

    تیمور یکی از راهبان فرقه دومینیکن را ،با نام ژان که سراسقف سلطانیه بود، به عنوان سفیر خود به نزد چارلز ششم ،پادشاه فرانسه، فرستاد. ژان در روز 15 ژوئن 1403 به پاریس رسید و نامه ی تیمور را تسلیم پادشاه فرانسه کرد.

    تیمور یک اتحاد کامل نظامی را به چارلز ششم پیشنهاد کرد و در کنار آن توسعه ی روابط تجاری بین دو کشور را هم مد نظر قرار داد. به هرحال این اتحاد به جایی نرسید چرا که چارلز قبل از مرگ تیمور تنها توانست یک هیئت دوستی به دربار تیمور بفرستد.

    نامه ی تیمور به شاه فرانسه

    تیمور اتحاد با اسپانیا را نیز از نظر دور نداشته بود. او به دربار هنری سوم ،پادشاه کاستیل، سفیری به نام حاج محمد الغازی فرستاد و به همراه نامه اش هدایایی برای هنری نیز ضمیمه کرد.

    در جواب نامه و هدایای تیمور هنری سوم هیئتی متشکل از روی گونزالس کالویهو، آلفونسو پائز و گومز سالازاری را روانه سمرقند کرد. تیمور با روی باز سفرای شاه کاستیل را پذیرفت و نزد آنان از هنری سوم به عنوان پسر خود یاد کرد. او سفرای اسپانیا را در جایگاهی بالاتر از سفرای دربار امپراطور چین ،که در آن زمان در سمرقند بودند، جای داد تا تحقیر خود را نسبت به چینی ها نشان دهد.

    سفیر اسپانیا در صحبتهایی که با سفرا و تجار چین کرد به اشتباه گزارش کرد که امپراطور چین به مذهب کاتولیک درآمده است. همین گزارش غلط سبب شد تا قرن هفدهم اروپایی ها از گسترش آیین مسیحیت در تمامی جهان خرسند باشند و زمینه ای شد برای ارسال هیئت اکتشافی بنتوی گویسی در سال 1603.

    پس از مرگ تیمور در سال 1405 عملیات نظامی شاهرخ ،پسر و جانشین تیمور، سبب شد تا از فشار عثمانی بر روی کشورهای اروپایی کاسته شود. به هرحال، به دلیل بعد مسافت بین کشورهای اروپایی و آسیای مرکزی یک اتحاد واقعی بین این قدرتها بوجود نیامد و دولت گورکانی هم اندکی پس از مرگ تیمور چنان از هم فروپاشید که دیگر نتوانست در میان قدرتهای قرون وسطی قدبرافرازد. با فروپاشی امپراطوری گورکانی ایده ی اتحاد بین مسلمانان و مسیحیان به دربار عثمانی انتقال یافت. در فرصتی دیگر به آن اتحاد نامقدس نیز خواهیم پرداخت.

    آخرین ویرایش: سه شنبه 19 فروردین 1393 10:51 ب.ظ
    ارسال دیدگاه